به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ نیش زدن زنبور یا زنبور وحشی در گربهها اتفاقی نسبتاً رایج است، مخصوصاً در گربههایی که کنجکاو هستند و به شکار حشرات علاقه دارند. گاهی صاحب حیوان ناگهان متوجه ورم پنجه، پوزه یا بیقراری شدید گربه میشود. خوشبختانه بیشتر این نیشها خطر جدی ایجاد نمیکنند، اما در بعضی موارد میتوانند به یک وضعیت اورژانسی تبدیل شوند.
شناخت علائم، انجام اقدامات اولیه صحیح و دانستن زمان مراجعه به دامپزشک میتواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.
چرا گربهها نیش میخورند؟
گربهها ذاتاً شکارچی هستند و هر چیزی که حرکت سریع و نامنظم داشته باشد، توجهشان را جلب میکند. به همین دلیل زنبورها و سایر حشرات پروازی برای آنها جذاباند.
معمولاً نیش خوردگی در این شرایط رخ میدهد:
- زمانی که گربه قصد شکار حشره را دارد
- هنگام بازی کردن با زنبور
- وقتی ناخواسته روی حشره پا میگذارد
بیشتر نواحی درگیر شامل پنجهها، بینی، لبها و گاهی زبان است؛ مخصوصاً اگر گربه بخواهد حشره را با دهان بگیرد.
علائم نیش زنبور در گربه
سم زنبور باعث ایجاد التهاب موضعی میشود و علائم معمولاً خیلی سریع ظاهر میشوند.
نشانههای رایج عبارتاند از:
- درد ناگهانی و واکنش سریع گربه
- لیس زدن مداوم محل نیش
- بیقراری یا عصبی شدن
- تورم موضعی
- قرمزی و گرم شدن پوست
- لنگیدن در صورت نیش خوردن پنجه
- ورم پوزه یا لبها
در اغلب موارد، این علائم طی چند ساعت تا چند روز بهتدریج کمتر میشوند.
چه زمانی باید نگران شد؟
اگرچه بیشتر نیشها خفیف هستند، اما بعضی واکنشها نیاز به مراجعه فوری به دامپزشک دارند. برخی گربهها ممکن است واکنش آلرژیک شدید نشان دهند.
در صورت مشاهده علائم زیر سریعاً به دامپزشک مراجعه کنید:
- تورم شدید صورت یا پلکها
- سختی در تنفس
- ضعف شدید یا بیحالی ناگهانی
- استفراغ یا آبریزش زیاد دهان
- نیش خوردگی داخل دهان یا گلو
تورم در ناحیه دهان و گلو میتواند راه تنفس را محدود کند و بسیار خطرناک باشد.
بعد از نیش خوردگی چه کار کنیم؟
اولین نکته حفظ آرامش است. استرس زیاد میتواند گربه را عصبیتر کند.
۱. محل نیش را بررسی کنید
برخلاف زنبور عسل، زنبورهای وحشی معمولاً نیش خود را در پوست باقی نمیگذارند؛ با این حال بهتر است محل را بررسی کنید.
۲. محل را تمیز کنید
میتوانید از یک ضدعفونیکننده ملایم مخصوص حیوانات استفاده کنید تا خطر عفونت کاهش پیدا کند.
۳. کمپرس سرد بگذارید
سرما بهترین راه برای کاهش التهاب و درد است. یک پارچه خنک یا کمپرس سرد را چند دقیقه روی محل قرار دهید.
۴. وضعیت گربه را تحت نظر بگیرید
در چند ساعت اول مراقب افزایش تورم یا بروز علائم غیرعادی باشید.
چگونه در خانه گربه را آرام کنیم؟
اگر واکنش شدید نباشد، معمولاً مراقبت خانگی کافی است.
- کمپرس سرد را چند بار در روز تکرار کنید
- اجازه ندهید گربه محل نیش را بیش از حد لیس بزند
- در صورت نیاز از گردنبند الیزابت استفاده کنید
نکته بسیار مهم این است که هرگز بدون تجویز دامپزشک به گربه داروی انسانی ندهید. داروهایی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن برای گربهها سمی هستند و میتوانند خطرناک باشند.
معمولاً طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت وضعیت حیوان بهتر میشود.
دامپزشک چه درمانی انجام میدهد؟
اگر تورم شدید باشد یا احتمال حساسیت وجود داشته باشد، دامپزشک درمان مناسب را آغاز میکند.
بسته به شدت واکنش ممکن است از این داروها استفاده شود:
- داروهای ضدالتهاب
- آنتیهیستامین
- کورتون
- آنتیبیوتیک در صورت عفونت ثانویه
در موارد شدید، اکسیژنتراپی و درمان تزریقی نیز ممکن است لازم باشد.
ورم ناشی از نیش چقدر طول میکشد
مدت بهبودی به شدت واکنش بستگی دارد. در موارد خفیف، درد ظرف چند ساعت کاهش پیدا میکند و ورم طی یک تا دو روز کمتر میشود.
اگر تورم بعد از ۴۸ ساعت بهتر نشد یا شدیدتر شد، باید حیوان توسط دامپزشک معاینه شود.
آیا میتوان از نیش خوردگی جلوگیری کرد؟
پیشگیری کامل همیشه ممکن نیست، اما میتوان احتمال آن را کمتر کرد:
- از وجود لانه زنبور نزدیک خانه جلوگیری کنید
- در فصل گرم مراقب محل بازی گربه باشید
- دسترسی به مناطق پر از حشرات را محدود کنید
حتی گربههای خانگی هم ممکن است در صورت ورود زنبور به خانه دچار نیشخوردگی شوند.
باورهای اشتباه درباره درمان نیش زنبور در گربه
برخی روشهای خانگی نهتنها مفید نیستند، بلکه ممکن است خطرناک باشند.
استفاده از موادی مثل:
- سرکه
- جوش شیرین
- روغنهای گیاهی و اسانسها
برای گربه توصیه نمیشود، چون ممکن است باعث تحریک پوست یا مسمومیت شوند.
همچنین نباید ورم را فشار داد یا از کرمهای انسانی بدون نظر دامپزشک استفاده کرد.
جمعبندی
نیش زنبور در گربه معمولاً مشکل جدی ایجاد نمیکند، اما گاهی میتواند با تورم شدید یا واکنش آلرژیک همراه باشد. استفاده از کمپرس سرد، تمیز نگه داشتن محل و تحت نظر گرفتن حیوان در بیشتر موارد کافی است. با این حال، اگر گربه دچار مشکل تنفسی، تورم شدید صورت یا بیحالی شد، مراجعه فوری به دامپزشک ضروری خواهد بود.