به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ گاز گرفتن گربه رفتاری است که میتواند از یک بازی ساده تا نشانهای از ترس، درد یا مشکلات رفتاری جدی باشد. برخلاف تصور بسیاری از افراد، گاز گرفتن همیشه نشانه پرخاشگری نیست. گربهها از دهان و دندان خود به عنوان ابزاری برای برقراری ارتباط استفاده میکنند و در شرایط مختلف ممکن است اقدام به گاز گرفتن کنند.
شناخت دلایل این رفتار و رعایت برخی اصول مدیریتی میتواند احتمال وقوع آن را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. در ادامه، یک چکلیست جامع و مبتنی بر اصول رفتارشناسی گربه ارائه میشود.
چرا گربهها گاز میگیرند؟
پیش از بررسی راهکارها باید بدانیم که گاز گرفتن معمولاً نتیجه یکی از عوامل زیر است:
- ترس یا احساس تهدید
- درد یا بیماری
- تحریک بیش از حد هنگام نوازش
- بازی خشن
- استرس و اضطراب
- محافظت از قلمرو
- تجربههای منفی گذشته
- کمبود اجتماعی شدن در دوران بچگی
تشخیص علت اصلی، نخستین قدم برای پیشگیری از این رفتار است.
چک لیست جلوگیری از گاز گرفتن گربه
زبان بدن گربه را بشناسید
بسیاری از گاز گرفتنها قابل پیشبینی هستند. گربهها معمولاً پیش از حمله هشدار میدهند.
علائم هشداردهنده شامل:
- عقب رفتن گوشها
- تکان سریع دم
- گشاد شدن مردمک چشم
- سفت شدن بدن
- غرغر کردن یا هیس کشیدن
- خیره شدن طولانی
اگر هر یک از این علائم را مشاهده کردید، تعامل را متوقف کنید و به گربه فضا بدهید.
هرگز گربه را مجبور به تعامل نکنی
برخی افراد گربه را بغل میکنند یا در آغوش نگه میدارند، حتی زمانی که حیوان تمایلی به این کار ندارد.
اجازه دهید گربه خودش تصمیم بگیرد:
- چه زمانی نزدیک شود
- چه مدت نوازش شود
- چه زمانی تعامل را پایان دهد
احترام به مرزهای رفتاری گربه یکی از مهمترین عوامل پیشگیری از گاز گرفتن است
از بازی با دست و پا خودداری کنید
بازی با انگشتان دست یا پا ممکن است در بچگی بامزه به نظر برسد، اما به گربه آموزش میدهد که اعضای بدن انسان اسباببازی هستند.
به جای دست:
- از چوبهای بازی
- موشهای اسباببازی
- توپهای مخصوص گربه
- اسباببازیهای تعاملی
استفاده کنید.
زمان نوازش را مدیریت کنید
برخی گربهها پس از چند دقیقه نوازش دچار «پرخاشگری ناشی از نوازش» (Petting-Induced Aggression) میشوند.
علائم اولیه:
- تکان خوردن دم
- جمع شدن پوست پشت
- چرخاندن سر به سمت دست
- سفت شدن عضلات
در این شرایط نوازش را متوقف کنید.
محیطی غنی و سرگرمکننده فراهم کنید
گربههای کسل یا کمتحرک بیشتر رفتارهای نامطلوب نشان میدهند.
محیط مناسب باید شامل موارد زیر باشد:
- درخت گربه
- سکوهای مرتفع
- اسباببازیهای متنوع
- محل مخفی شدن
- پنجره مناسب برای تماشای محیط بیرون
تحریک ذهنی و جسمی کافی باعث کاهش استرس و پرخاشگری میشود.
جلسات بازی روزانه داشته باشید
گربهها شکارچی هستند و انرژی شکار در آنها باید تخلیه شود.
روزانه حداقل:
۲ تا ۳ جلسه
- هر جلسه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه
- بازی فعال توصیه میشود.
این کار به کاهش رفتارهای ناگهانی مانند گاز گرفتن کمک میکند.
کودکان را آموزش دهید
بسیاری از موارد گاز گرفتن در اثر رفتار نامناسب کودکان رخ میدهد.
به کودکان بیاموزید:
- دم گربه را نکشند.
- هنگام خواب مزاحم حیوان نشوند.
- گربه را دنبال نکنند.
- از بغل کردن اجباری خودداری کنند.
نظارت بزرگسالان هنگام تعامل کودک و گربه ضروری است
استرسهای محیطی را کاهش دهید
گربهها به تغییرات محیط بسیار حساس هستند.
عوامل استرسزا شامل:
- ورود حیوان جدید
- جابهجایی منزل
- سروصدای زیاد
- مهمانان متعدد
- تغییر برنامه روزانه
کاهش استرس میتواند رفتارهای تهاجمی را به میزان زیادی کنترل کند.
از تنبیه فیزیکی استفاده نکنید
هرگز گربه را:
- نزنید
- هل ندهید
- فریاد نزنید
- با آب تنبیه نکنید
تنبیه باعث افزایش ترس و اضطراب شده و احتمال گاز گرفتن را بیشتر میکند.
به جای تنبیه، از روشهای تشویقی و اصلاح رفتار مثبت استفاده کنید.
وضعیت سلامت گربه را بررسی کنید
درد یکی از دلایل مهم گاز گرفتن ناگهانی است.
برخی مشکلات پزشکی مرتبط عبارتند از:
- بیماریهای دندانی
- آرتروز
- آسیبهای عضلانی
- عفونتها
- بیماریهای عصبی
اگر گربهای که قبلاً آرام بوده ناگهان شروع به گاز گرفتن کرد، مراجعه به دامپزشک ضروری است.
برای هر گربه منابع کافی فراهم کنید
در خانههای چندگربهای رقابت بر سر منابع میتواند موجب پرخاشگری شود
قاعده کلی:
- یک ظرف غذا برای هر گربه
- یک ظرف آب برای هر گربه
- یک جعبه خاک برای هر گربه + یک جعبه اضاف
این روش تنش بین گربهها را کاهش میدهد.
به گربه فضای امن بدهید
هر گربه باید مکانی داشته باشد که در صورت احساس ترس بتواند به آن پناه ببرد.
مانند:
- باکس حمل
- خانه گربه
- قفسه مرتفع
- اتاق آرام
گربهای که احساس امنیت میکند کمتر به گاز گرفتن متوسل میشود.
اگر گربه شما را گاز گرفت چه کار کنید؟
در صورت گاز گرفتن:
- دست خود را ناگهانی نکشید.
- فریاد نزنید.
- تعامل را متوقف کنید.
- چند دقیقه به گربه توجه نکنید.
- علت رفتار را بررسی کنید.
در صورت ایجاد زخم:
- محل را با آب و صابون بشویید.
- از ضدعفونیکننده استفاده کنید.
در صورت تورم، درد شدید یا عمیق بودن زخم به پزشک مراجعه کنید.
جمعبندی
بیشتر موارد گاز گرفتن گربه نتیجه ترس، استرس، درد یا سوءبرداشت در ارتباط بین انسان و حیوان است. شناخت زبان بدن گربه، پرهیز از بازی خشن، فراهم کردن محیطی غنی و احترام به مرزهای رفتاری حیوان مهمترین اقداماتی هستند که میتوانند از بروز این رفتار جلوگیری کنند. رعایت این چکلیست نهتنها امنیت اعضای خانواده را افزایش میدهد، بلکه موجب شکلگیری رابطهای سالمتر و مبتنی بر اعتماد میان شما و گربه خواهد شد.