به گزارش «سرویس دام، طیور و آبزیان» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور، آبزیان و حیوانات خانگی»؛ در سالهای اخیر، نگهداری از مرغهای تخمگذار در حیاط خانه یا باغچه بسیار رایج شده است. در شبکههای اجتماعی، مرغها اغلب بهعنوان «ماشین بازیافت زبالههای آشپزخانه» معرفی میشوند؛ اما این تصور، یکی از بزرگترین خطاها در نگهداری از مرغ است.
اگرچه مرغها همهچیزخوار هستند، اما دستگاه گوارش حساسی دارند و اشتباهات تغذیهای میتواند به کاهش تولید تخممرغ، بیماری و حتی مرگ آنها منجر شود. در ادامه با ۹ اشتباه مهم که اغلب ناخواسته انجام میشوند آشنا میشویم.
۱. تبدیل مرغها به سطل زباله آشپزخانه
رایجترین اشتباه این است که تصور کنیم مرغها میتوانند هر نوع باقیمانده غذایی را مصرف کنند.
بسیاری از غذاهای انسانی برای مرغها مضر هستند، بهویژه:
نمک: مرغها تحمل بسیار کمی نسبت به نمک دارند. غذاهای پخته، سوسیس، کالباس و پنیر میتوانند باعث مسمومیت، کمآبی شدید و آسیب کلیوی شوند.
قند و چربیهای فرآوریشده: کیک، بیسکویت و غذاهای چرب باعث چاقی مرغ میشوند. مرغ چاق معمولاً تخم نمیگذارد و حتی ممکن است دچار تخمگذاری داخلی مرگبار شود.
باقیمانده غذا فقط باید بهصورت محدود، ساده و بدون ادویه استفاده شود.
۲. خوراندن مواد غذایی سمی از روی ناآگاهی
برخی مواد غذایی که برای انسان بیخطرند، برای مرغها سمی محسوب میشوند:
- آووکادو (بهدلیل وجود پرسین)
- شکلات و قهوه (کافئین و تئوبرومین)
- ریواس (اسید اگزالیک)
- سیبزمینی خام و پوست آن (سولانین، بهویژه در سیبزمینی سبز)
- گوجهفرنگی، بادمجان و فلفل نارس
- پیاز و سیر در مقدار زیاد (تخریب گلبولهای قرمز)
تنها سیبزمینی کاملاً پخته، بدون جوانه و سبزی، بیخطر است.
۳. کمتوجهی به تأمین کلسیم
پوسته تخممرغ حدود ۹۵٪ از کربنات کلسیم تشکیل شده است. مرغ تخمگذار روزانه مقدار زیادی کلسیم مصرف میکند و اگر این نیاز تأمین نشود:
- تخممرغ بدون پوسته
- پوسته نازک
- ضعف استخوانی
رخ میدهد.
همیشه باید صدف خردشده، پوسته تخممرغ پخته و آسیابشده یا مکمل کلسیم در دسترس مرغها باشد.
۴. تغذیه فقط با دانه
گندم و ذرت منبع انرژی هستند، اما پروتئین، ویتامین و مواد معدنی کافی ندارند.
کمبود پروتئین باعث میشود:
- تولید تخممرغ کاهش یابد
- مرغها به تخمخواری روی بیاورند
بهترین انتخاب، دان کامل مخصوص مرغ تخمگذار است و دانهها فقط نقش مکمل دارند.
۵. بیتوجهی به آب تازه و تمیز
مرغها بهویژه در تابستان آب زیادی مینوشند. آب آلوده:
- منبع رشد باکتریها
- عامل اسهال و بیماریهای گوارشی
است.
آب باید روزانه تعویض شود و آبخوری با سرکه سیب یا مواد ایمن تمیز گردد.
۶. رها کردن غذا بدون کنترل
غذاگذاری آزاد و بدون محافظ:
- موش و راتها را جذب میکند (ناقل لپتوسپیروز)
- پرندگان وحشی را وارد محیط میکند (خطر آنفلوانزای پرندگان و شپش قرمز)
استفاده از دانخوریهای پدالی یا محافظدار بهترین راهحل است.
۷. نادیده گرفتن تغییر نیازها در فصول مختلف
نیاز غذایی مرغ در تمام سال یکسان نیست:
- زمستان: مصرف انرژی بالا میرود در نتیجه ذرت و غذای گرم افزایش مییابد
- دوره پرریزی (تولک): نیاز شدید به پروتئین و ویتامینها
در این دورهها، کاهش تخمگذاری طبیعی است و نباید مرغ را تحت فشار گذاشت.
۸. نگهداری نادرست دان مرغ
دان مرغ اگر در معرض رطوبت و هوا قرار بگیرد:
- کپک میزند
- کیفیت غذایی خود را از دست میدهد
- میتواند سمی شود
دان باید در ظروف دربسته، خشک، تاریک و دور از جوندگان نگهداری شود و بیش از دو ماه ذخیره نشود.
۹. فراموش کردن گریت (سنگریزه گوارشی)
مرغها دندان ندارند و برای هضم غذا به سنگریزه نیاز دارند. در محیطهای چمنکاریشده یا محدود، این نیاز تأمین نمیشود.
استفاده از گریت مخصوص طیور به هضم بهتر و سلامت گوارش کمک میکند.
جمعبندی
تغذیه اصولی، پایه سلامت و تولید پایدار تخممرغ در مرغهای خانگی است. پرهیز از باورهای اشتباه رایج و تأمین نیازهای واقعی مرغ، نهتنها از بیماری جلوگیری میکند، بلکه عمر مفید و رفاه حیوان را نیز افزایش میدهد.