به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ بسیاری از افراد تصور میکنند شیر یکی از بهترین خوراکیها برای سگهاست. این باور تا حدی از تصاویر رایج در فیلمها، کارتونها و تبلیغات ناشی میشود که در آنها سگی را در حال نوشیدن یک کاسه شیر نشان میدهند. اما واقعیت این است که همه سگها توانایی هضم شیر را ندارند و مصرف آن در برخی موارد میتواند باعث مشکلات گوارشی شود.
آیا شیر برای سگ مفید است؟ آیا سگها میتوانند شیر گاو بنوشند؟ و چه نکاتی را باید قبل از دادن شیر به سگ در نظر گرفت؟ در این مقاله به این سوالات پاسخ میدهیم.
آیا سگها به طور طبیعی شیر مینوشند؟
همانند سایر پستانداران، تولهسگها از بدو تولد تز شیر مادر تغذیه میکنند. در هفتههای نخست زندگی، شیر مادر تنها منبع تأمین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز آنهاست.
برای هضم قند موجود در شیر، بدن تولهسگها آنزیمی به نام «لاکتاز» تولید میکند. این آنزیم وظیفه تجزیه لاکتوز (قند اصلی شیر) را بر عهده دارد.
با این حال، پس از پایان دوره شیرخواری و از شیر گرفتن تولهها، میزان تولید لاکتاز در بسیاری از سگها به تدریج کاهش مییابد. به همین دلیل بسیاری از سگهای بالغ نسبت به دوران تولگی، تحمل کمتری در برابر شیر و فرآوردههای لبنی دارند.
چرا برخی سگها شیر را به سختی هضم میکنند؟
مهمترین عامل بروز مشکل، لاکتوز موجود در شیر است. زمانی که بدن سگ لاکتاز کافی تولید نکند، لاکتوز به طور کامل هضم نمیشود و وارد بخشهای انتهایی دستگاه گوارش میشود.
در این شرایط، باکتریهای روده شروع به تخمیر لاکتوز میکنند که نتیجه آن میتواند بروز مشکلاتی مانند نفخ، تولید گاز بیش از حد، دلدرد، اسهال، مدفوع شل باشد.
شدت این علائم در سگهای مختلف متفاوت است. برخی حیوانات مقدار کمی شیر را بدون مشکل تحمل میکنند، در حالی که برخی دیگر حتی پس از مصرف چند جرعه شیر دچار ناراحتی گوارشی میشوند.
علائم عدم تحمل لاکتوز در سگ چیست؟
در صورت حساسیت به لاکتوز، علائم معمولاً چند ساعت پس از مصرف شیر ظاهر میشوند. شایعترین نشانهها عبارتاند از:
- اسهال
- مدفوع نرم یا آبکی
- نفخ شکم
- گاز روده
- درد یا ناراحتی شکمی
در اغلب موارد این علائم خفیف بوده و خودبهخود برطرف میشوند. با این حال در تولهسگها، سگهای کوچک یا حیواناتی که سابقه مشکلات گوارشی دارند، بهتر است احتیاز بیشتری صورت گیرد.
آیا شیر ارزش غذایی خاصی برای سگ دارد؟
شیر حاوی مواد مغذی متعددی از جمله پروتئین، کلسیم، فسفر و برخی ویتامینها است. اما اگر سگ شما از غذای کامل و متعادل استفاده میکند، معمولاً نیازی به دریافت این موارد از طریق شیر ندارد.
غذاهای تجاری باکیفیت و جیرههای غذایی اصولی به گونهای طراحی شدهاند که تمام نیازهای تغذیهای سگ را تأمین کنند. بنابراین شیر یک ماده غذایی ضروری برای سگ محسوب نمیشود.
علاوه بر این، شیر حاوی کالری است و مصرف مداوم آن میتواند به اضافهوزن منجر شود؛ موضوعی که بهویژه در سگهای عقیمشده یا کمتحرک اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آیا همه محصولات لبنی برای سگ یکسان هستند؟
خیر. میزان لاکتوز در فرآوردههای لبنی مختلف با یکدیگر تفاوت دارد.
برای مثال:
- ماست معمولی و ماست پروبیوتیک معمولاً لاکتوز کمتری دارند.
- برخی پنیرهای تخمیری نیز بهتر از شیر تحمل میشوند.
- شیر گاو معمولی بیشترین احتمال ایجاد مشکلات گوارشی را دارد.
البته نباید فراموش کرد که برخی محصولات لبنی چربی بالایی دارند. مصرف زیاد این محصولات میتواند باعث ناراحتیهای گوارشی شود و در سگهای مستعد، خطر ابتلا به پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) را افزایش دهد.
آیا شیرهای گیاهی برای سگ مناسب هستند؟
برخی صاحبان حیوانات خانگی به جای شیر گاو از شیرهای گیاهی مانند شیر بادام، شیر سویا یا شیر جو دوسر استفاده میکنند.
اگرچه این محصولات معمولاً فاقد لاکتوز هستند، اما لزوماً گزینه مناسبی برای سگها محسوب نمیشوند. بسیاری از نوشیدنیهای گیاهی حاوی شکر افزوده، طعمدهندهها یا مواد افزودنی هستند که هیچ سودی برای سلامت سگ ندارند.
به طور کلی، آب تازه و تمیز همچنان بهترین نوشیدنی برای سگ است و شیرهای گیاهی مزیت تغذیهای خاصی برای او ایجاد نمیکنند.
آیا میتوان به تولهسگ شیر گاو دارد؟
اگر تولهسگ به هر دلیل از شیر مادر محروم باشد، نباید از شیر گاو به عنوان جایگزین استفاده شود.
ترکیب شیر سگ ماده با شیر گاو تفاوتهای زیادی دارد. شیر سگ مادر از نظر انرژی، پروتئین و چربی غنیتر است و نیازهای رشدی توله را بهتر تأمین میکند.
برای تولهسگهای یتیم یا تولههایی که مادر قادر به شیردهی نیست، باید از شیرخشکهای مخصوص دامپزشکی استفاده شود. مصرف شیر گاو در این سن میتواند علاوه بر مشکلات گوارشی، باعث کمبودهای تغذیهای نیز شود.
آیا میتوان شیر را به عنوان تشویقی به سگ داد؟
اگر سگ بالغ شما پس از مصرف شیر هیچ علامت گوارشی نشان نمیدهد، مقدار کمی شیر به صورت گاهبهگاه معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند.
با این حال، شیر نباید به بخشی از رژیم روزانه سگ تبدیل شود و هرگز نباید جایگزین آب شود.
در صورت تمایل به دادن تشویقی، گزینههای سالمتر و سازگارتر با دستگاه گوارش سگ در دسترس هستند.
چگونه بفهمیم سگ ما شیر را تحمل میکند؟
بهترین راه، مشاهده واکنش حیوان پس از مصرف مقدار کمی شیر است. اگر طی چند ساعت آینده علائمی مانند اسهال، نفخ یا دلدرد مشاهده نشود، احتمالاً سگ تحمل مناسبی نسبت به شیر دارد.
اما اگر این علائم به صورت مکرر پس از مصرف شیر ظاهر شوند، بهتر است شیر و سایر محصولات حاوی لاکتوز از رژیم غذایی او حذف شوند.
جمعبندی
دادن شیر به سگ لزوماً خطرناک نیست، اما در بیشتر موارد نیز ضرورتی ندارد. بسیاری از سگها پس از پایان دوران شیرخواری توانایی هضم کامل لاکتوز را از دست میدهند و ممکن است پس از مصرف شیر دچار اسهال، نفخ یا سایر مشکلات گوارشی شوند.
اگرچه برخی سگها میتوانند مقدار کمی شیر را بدون مشکل تحمل کنند، اما این ماده غذایی باید تنها به صورت محدود و گهگاه مصرف شود. برای تأمین سلامت و نیازهای تغذیهای سگ، یک رژیم غذایی متعادل به همراه دسترسی دائمی به آب تازه بهترین انتخاب خواهد بود.