به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ ترس از سگها برخلاف تصور عمومی، موضوعی نادر نیست. در حالی که برخی افراد تنها هنگام مواجهه با سگهای ناآشنا احساس ناراحتی خفیفی دارند، برای عدهای دیگر دیدن یا حتی تصور حضور یک سگ میتواند باعث اضطراب شدید، غیرقابلکنترل و گاه ناتوانکننده شود. زمانی که این ترس شدید، پایدار و غیرمنطقی باشد، با اختلالی به نام سینوفوبیا یا ترس مرضی از سگها روبهرو هستیم.
در جوامعی که سگها حضور پررنگی در فضاهای عمومی دارند، سینوفوبیا میتواند کیفیت زندگی فرد را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد. در این مطلب بررسی میکنیم سینوفوبیا چیست، چه علائمی دارد، از کجا ناشی میشود و چگونه میتوان بر آن غلبه کرد.
فوبیای سگ چیست؟
سینوفوبیا یا ترس از سگ نوعی فوبیای اختصاصی و از زیرمجموعه اختلالات اضطرابی است که با ترسی شدید و مداوم نسبت به سگها شناخته میشود. در این حالت، تفاوتی ندارد سگ بزرگ باشد یا کوچک، آرام باشد یا پرجنبوجوش، بسته باشد یا آزاد؛ واکنش ترس فرد معمولاً بسیار فراتر از خطر واقعی است.
افراد مبتلا اغلب آگاهاند که ترسشان منطقی نیست، اما با این حال قادر به کنترل آن نیستند. شنیدن صدای پارس سگ، دیدن یک سگ از فاصله دور یا حتی فکر کردن به احتمال مواجهه با سگ میتواند باعث بروز اضطراب شدید شود.
علائم ترس از سگها (سینوفوبیا)
علائم سینوفوبیا میتوانند در سه سطح جسمی، روانی و رفتاری ظاهر شوند و شدت آنها در افراد مختلف متفاوت است.
علائم جسمی
هنگام مواجهه با سگ، بدن فرد واکنشی مشابه مواجهه با خطر واقعی نشان میدهد. از شایعترین علائم جسمی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش ضربان قلب
- تنگی یا تندی نفس
- تعریق سرد
- لرزش بدن
- احساس فشار یا سنگینی در قفسه سینه
- سرگیجه یا حالت تهوع
در موارد شدید، فرد ممکن است دچار حمله پانیک شود.
علائم روانی
در سطح روانی، فرد احساس ترس شدید یا حتی وحشت دارد و ممکن است مطمئن باشد که سگ قصد حمله یا گاز گرفتن دارد، حتی زمانی که حیوان کاملاً آرام به نظر میرسد.
این ترس اغلب با احساس شرم، گناه یا درماندگی همراه است، بهویژه زمانی که اطرافیان ترس فرد را اغراقآمیز یا غیرمنطقی تلقی میکنند.
علائم رفتاری
برای پیشگیری از اضطراب، فرد بهتدریج رفتارهای اجتنابی را در پیش میگیرد؛ مانند:
- تغییر مسیر هنگام پیادهروی
- اجتناب از پارکها یا مکانهای عمومی
- نپذیرفتن دعوت دوستانی که سگ دارند
- محدود کردن زمان خروج از خانه
در بلندمدت، این رفتارها میتوانند آزادی فرد و کیفیت زندگی او را بهشدت کاهش دهند.
دلایل ابتلا به سینوفوبیا چیست؟
ترس از سگها معمولاً نتیجه یک عامل واحد نیست، بلکه ترکیبی از تجربهها و ویژگیهای روانی فرد در شکلگیری آن نقش دارند.
تجربه آسیبزا
شایعترین علت سینوفوبیا، تجربه گازگرفتگی یا حمله سگ در گذشته است؛ چه توسط سگ خانگی و چه سگ ناشناس. حتی اتفاقی که از نظر دیگران خفیف تلقی میشود، اگر با ترس شدید همراه باشد، میتواند اثر ماندگاری بر ذهن فرد بگذارد.
گاهی حتی شاهد بودن حمله سگ به فردی دیگر یا شنیدن روایتهای ترسناک نیز برای ایجاد فوبیا کافی است.
یادگیری از اطرافیان
کودکان بهشدت تحت تأثیر واکنشهای والدین و اطرافیان قرار دارند. اگر کودک در محیطی بزرگ شود که یکی از اعضای خانواده ترس شدیدی از سگها دارد، احتمال انتقال این ترس بسیار بالا است، حتی بدون تجربه منفی مستقیم.
ناآشنایی با رفتار سگها
افرادی که تماس کمی با سگها داشتهاند، رفتارهای طبیعی آنها مانند پارس کردن، دویدن یا نزدیک شدن برای بو کشیدن را غیرقابل پیشبینی و تهدیدآمیز تفسیر میکنند.
زمینههای اضطرابی
افرادی که بهطور کلی اضطراب بالاتری دارند، حساستر هستند یا نیاز زیادی به کنترل محیط دارند، بیشتر در معرض ابتلا به فوبیاهای خاص از جمله سینوفوبیا قرار میگیرند.
آیا ترس از سگها شایع است؟
بله. سینوفوبیا یکی از شایعترین فوبیاهای حیوانی محسوب میشود و در کنار ترس از عنکبوت یا مار قرار میگیرد. این ترس میتواند در هر سنی بروز کند و محدود به کودکان نیست.
نکته مهم این است که دوست داشتن حیوانات لزوماً مانع ابتلا به سینوفوبیا نمیشود؛ ممکن است فرد به سگها علاقه داشته باشد اما از نزدیک شدن به آنها دچار اضطراب شدید شود.
چگونه میتوان بر ترس از سگها غلبه کرد؟
خبر خوب این است که سینوفوبیا قابل درمان است و در اغلب موارد میتوان شدت آن را بهطور قابل توجهی کاهش داد.
پذیرش و درک ترس
اولین گام، پذیرفتن ترس بدون سرزنش خود است. ترس واکنشی طبیعی از سوی مغز است و پذیرش آن میتواند فشار روانی را کاهش دهد.
افزایش آگاهی درباره رفتار سگها
شناخت زبان بدن سگها و تفاوت بین رفتارهای هشداردهنده و آرامشبخش، احساس امنیت بیشتری ایجاد میکند. درک این موضوع که پارس کردن همیشه نشانه خطر نیست یا تکان دادن دم الزاماً به معنی حمله نیست، میتواند نگاه فرد را تغییر دهد.
مواجهه تدریجی
موثرترین روش درمان فوبیا، مواجهه تدریجی و کنترلشده است. این فرآیند میتواند از دیدن عکس و ویدئو شروع شود، سپس مشاهده سگ از فاصله دور و در نهایت نزدیک شدن تدریجی به آن، بدون اجبار و با حفظ احساس امنیت.
درمان شناختی-رفتاری (CBT)
درمان شناختی-رفتاری یکی از بهترین روشها برای درمان سینوفوبیا است. این درمان به فرد کمک میکند افکار غیرمنطقی درباره سگها را شناسایی کرده و آنها را با افکار واقعبینانهتر جایگزین کند.
تکنیکهای آرامسازی
تمرینهایی مانند تنفس عمیق، ریلکسیشن عضلانی، مدیتیشن یا تمرینهای تنظیم ضربان قلب میتوانند شدت علائم جسمی اضطراب را کاهش دهند.
کمک گرفتن از متخصصان
در موارد شدید، همراهی روانشناس یا روانپزشک ضروری است. همچنین برخی مربیان سگ آموزشدیده با سگهای آرام و قابل پیشبینی به افراد مبتلا کمک میکنند تا اعتمادبهنفس خود را بازیابند.
ترس از سگها در کودکان
در کودکان، بیتوجهی یا تمسخر ترس میتواند مشکل را تشدید کند. هرگز نباید کودک را مجبور به نزدیک شدن به سگ کرد. بهترین راه، پیش رفتن با سرعت کودک، توضیح ساده رفتار سگها و ایجاد تجربههای مثبت و ایمن است.
مداخله زودهنگام معمولاً مانع ماندگار شدن ترس در بزرگسالی میشود.
زندگی در کنار سگها با وجود سینوفوبیا
هدف درمان این نیست که همه افراد عاشق سگ شوند. مهمترین هدف، کاهش اضطراب و بازگشت آزادی عمل در زندگی روزمره است. بسیاری از افراد پس از درمان میتوانند بدون استرس در خیابان راه بروند، به خانه دوستان سگدار بروند و با محیط اطراف خود سازگار شوند.
جمعبندی
سینوفوبیا یا ترس از سگها یک ترس واقعی و شایع است که میتواند زندگی فرد را محدود کند، اما در اغلب موارد با آگاهی، مواجهه تدریجی و درمان مناسب قابل کنترل و درمان است. اگر این ترس مانع زندگی عادی شما شده، کمک گرفتن از متخصص نشانه ضعف نیست، بلکه گامی مهم برای بازگشت آرامش است.