به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ ورود یک تولهسگ به خانه، همراه با هیجان و البته پرسشهای فراوان است. یکی از مهمترین دغدغههای صاحبان سگ این است که از چه سنی میتوان تولهسگ را به بیرون و طبیعت برد. از یکسو نگرانی درباره بیماریهای عفونی وجود دارد و از سوی دیگر، تأخیر در بیرون بردن سگ میتواند به مشکلات رفتاری در آینده منجر شود.
در این مطلب، بهصورت علمی و کاربردی بررسی میکنیم که بهترین زمان شروع بیرونبردن تولهسگ چه زمانی است و چه نکاتی باید رعایت شود.
چرا زمان اولین خروج تولهسگ اهمیت دارد؟
هفتههای ابتدایی زندگی تولهسگ، نقش بسیار مهمی در شکلگیری سلامت جسمی و روانی او دارند. در این بازه که به آن دوره حساس رشد و اجتماعیشدن گفته میشود، سگ یاد میگیرد چگونه با محیط، انسانها و سایر حیوانات ارتباط برقرار کند.
در این مرحله، دو عامل کلیدی باید همزمان در نظر گرفته شوند:
- سلامت و ایمنی تولهسگ بهدلیل سیستم ایمنی نابالغ
- اجتماعیشدن و تجربه محیطهای مختلف برای پیشگیری از ترس و اضطراب در آینده
تعادل بین این دو عامل، پایهگذار یک سگ سالم و متعادل در بزرگسالی است.
وضعیت سیستم ایمنی تولهسگ در ماههای اول
تولهسگ در بدو تولد، سیستم ایمنی کامل و مستقلی ندارد. ایمنی اولیه او از طریق آغوز (شیر مادر) تأمین میشود، اما این محافظت بهتدریج کاهش مییابد. به همین دلیل، برنامه واکسیناسیون تولهسگ از حدود ۶ تا ۸ هفتگی آغاز میشود.
ایمنی مؤثر معمولاً پس از تکمیل واکسنها، یعنی بین ۱۲ تا ۱۶ هفتگی ایجاد میشود. پیش از این سن، تولهسگ در برابر بسیاری از بیماریهای محیطی آسیبپذیر است.
خطرات بیرون بردن زودهنگام تولهسگ
یکی از اصلیترین نگرانیها، تماس تولهسگ با عوامل بیماریزا در محیط بیرون است. برخی بیماریها از طریق خاک، مدفوع سگهای دیگر یا حتی سطوح آلوده منتقل میشوند.
مهمترین خطرات شامل:
- پارواویروس (بیماری گوارشی بسیار خطرناک)
- عفونتهای تنفس
- آلودگیهای انگلی
به همین دلیل، توصیه میشود تا پیش از تکمیل واکسیناسیون، از بردن تولهسگ به مکانهای عمومی و شلوغ خودداری شود.
نقش حیاتی اجتماعیشدن تولهسگ
با وجود تمام ملاحظات بهداشتی، حبس کردن کامل تولهسگ در خانه نیز اشتباه است. دوره اجتماعیشدن سگ معمولاً بین ۳ تا ۱۲ هفتگی قرار دارد؛ دورهای که مغز تولهسگ بیشترین انعطافپذیری را برای یادگیری دارد.
در این زمان، آشنایی تدریجی با:
- صداها
- بوها
- انسانها
- محیطهای مختلف
باعث کاهش چشمگیر ترس، پرخاشگری و اضطراب در بزرگسالی میشود.
بهترین سن برای شروع بیرون بردن تولهسگ
در اغلب موارد، از حدود ۸ هفتگی میتوان بیرون بردن تولهسگ را آغاز کرد، به شرط رعایت نکات ایمنی. این خروجها باید:
- کوتاه
- کنترلشده
- بدون تماس با محیطهای آلوده
باشند و هدف آنها بیشتر آشنایی ذهنی تولهسگ با دنیای بیرون است، نه پیادهروی طولانی.
قبل از تکمیل واکسن، کجا میتوان تولهسگ را برد؟
تا پیش از پایان واکسیناسیون، بهتر است تولهسگ فقط به محیطهای کمخطر برده شود، مانند:
- حیاط یا باغ شخصی
- فضاهای بسته و تمیز متعلق به آشنایان
- محیطهایی با سگهای سالم، واکسینه و شناختهشده
پارکها، پیادهروهای شلوغ و محلهای تجمع سگها در این مرحله توصیه نمیشود.
منظور از «طبیعت» برای تولهسگ چیست؟
طبیعت همیشه به یک معنا نیست. جنگل خلوت یا مسیرهای طبیعی کمتردد خطر کمتری نسبت به پارکهای شهری شلوغ دارند.
با این حال، در طبیعت نیز باید مراقب موارد زیر بود:
- مدفوع حیوانات
- آبهای راکد
- تماس با حیوانات وحشی
تولهسگ نباید زمین، برگها یا اشیای ناشناس را لیس بزند یا بخورد.
نکات مهم در اولین بیرونبردن تولهسگ
برای تجربهای امن و مثبت:
- زمان خروج را کوتاه نگه دارید
- در صورت لزوم تولهسگ را بغل کنید
- از تماس با سگهای ناآشنا جلوگیری کنید
- رفتار تولهسگ را بهدقت زیر نظر بگیرید
- هیچگاه او را مجبور به جلو رفتن نکنید
هدف، ایجاد تجربهای خوشایند و بدون استرس است.
از چه زمانی تولهسگ میتواند آزادانه بیرون برود؟
پس از تکمیل واکسیناسیون (معمولاً در سن ۳ تا ۴ ماهگی)، تولهسگ میتواند با آزادی بیشتری به بیرون برود. با این حال:
- پیادهرویها باید تدریجی افزایش یابند
- فشار بیش از حد به مفاصل و استخوانها ممنوع است
- پلهنوردی و مسیرهای سخت باید محدود شود
در این مرحله، ارتباط با سگهای دیگر نقش مهمی در یادگیری رفتار اجتماعی دارد.
هر تولهسگ متفاوت است
برخی تولهسگها کنجکاو و شجاع هستند، برخی دیگر محتاط و حساس. برنامه بیرونبردن باید بر اساس شخصیت هر سگ تنظیم شود.
نشانههای استرس مانند لرزش، عقبنشینی یا بیقراری نشان میدهد که باید سرعت پیشرفت را کاهش داد.
نقش دامپزشک و مربی سگ
در صورت تردید، مشورت با دامپزشک یا مربی رفتار سگ بسیار کمککننده است. آنها میتوانند با توجه به شرایط تولهسگ، بهترین زمان و روش خروج از خانه را پیشنهاد دهند.
جمعبندی
بهطور خلاصه، از حدود ۸ هفتگی میتوان تولهسگ را بهصورت کنترلشده به بیرون و طبیعت برد. این کار باید با رعایت اصول بهداشتی انجام شود و تا تکمیل واکسیناسیون، محدود و حسابشده باشد.
شروع صحیح این مرحله، تأثیر مستقیمی بر سلامت، اعتمادبهنفس و رفتار تولهسگ در آینده خواهد داشت.