به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ آیا تازه یک توله سگ به خانه آوردهاید و متوجه شدهاید که هر چیزی دم دستش باشد را گاز میگیرد؟ پایه مبل، کفشها، کابل برق و حتی دستان شما؟ اگر پاسختان بله است، بدانید که تنها نیستید. گاز گرفتن یکی از رایجترین نگرانیهای صاحبان توله سگ است. خبر خوب اینکه این رفتار کاملاً طبیعی است و با درک درست علتها و پیگیری روشهای صحیح، قابل مدیریت خواهد بود.
در این مقاله به طور کامل بررسی میکنیم که چرا توله سگها همه چیز را گاز میگیرند و چه کارهایی میتوانید برای کاهش این رفتار انجام دهید.
چرا توله سگها گاز میگیرند؟ ۴ دلیل اصلی
۱. کشف دنیا از دهان
یکی از مهمترین دلایطریق ل گاز گرفتن توله سگها، کنجکاوی ذاتی آنهاست. سگها برخلاف انسانها که با دستانشان دنیا را لمس میکنند، از دهانشان به عنوان ابزار اصلی کشف محیط استفاده میکنند. این رفتار از همان روزهای اول زندگی شروع میشود.
وقتی یک توله سگ با شیء جدیدی روبرو میشود، اولین واکنشش گاز گرفتن آن است تا:
- بافت آن را بسنجد (نرم است یا سفت؟)
- طعم آن را بچشد
- مقاومت آن را آزمایش کند
- قابلیت بازی آن را ارزیابی کند
برای توله سگ، هر شیء جدید یک کاوش علمی است! کفش کهنه، ریموتکنترل، جوراب و حتی پای شما همگی منابع اطلاعاتی ارزشمندی هستند که باید بررسی شوند.
این نوع گاز گرفتن در واقع بخشی از رشد شناختی توله سگ است و نشانه هوشمندی اوست. معمولاً با رسیدن به سن ۷ تا ۸ ماهگی به تدریج کاهش پیدا میکند، مشروط بر اینکه آموزش صحیحی دریافت کرده باشد.
۲. دندان درآوردن و تسکین درد لثه
یکی دیگر از دلایل اصلی گاز گرفتن توله سگها، فرآیند دندان درآوردن است. حدود ۳ تا ۴ ماهگی، دندانهای شیری توله سگ شروع به ریختن میکنند و دندانهای دائمی جایشان را میگیرند. این فرآیند با درد و التهاب لثه همراه است.
درست مثل نوزادان انسانی که برای تسکین درد دندان درآوردن، اسباببازیهای دندانگیر میجوند، توله سگها هم به طور غریزی دنبال چیزی میگردند که بجوند. فشار ناشی از گاز گرفتن، لثههای ملتهب را ماساژ داده و درد را کاهش میدهد.
نکته مهم: اگر توله سگتان ۳ تا ۴ ماهه است و به شدت هر چیزی را گاز میگیرد، احتمال زیادی وجود دارد که دندان درمیآورد. در این مرحله، داشتن اسباببازیهای مناسب برای جویدن ضروری است.
۳. تخلیه انرژی و رفع کسالت
توله سگها منبع تمامنشدنی انرژی هستند! اما ظرفیت جسمی آنها برای ورزش هنوز محدود است؛ نمیتوانند ساعتها بدوند یا پیادهرویهای طولانی داشته باشند. از طرفی اگر به اندازه کافی تحریک ذهنی نداشته باشند، دچار کسالت و ناامیدی میشوند.
نتیجه؟ گاز گرفتن هر چیزی که دم دستشان باشد به عنوان راهی برای:
- تخلیه انرژی اضافه
- تسکین بیحوصلگی
- بازی و سرگرمی
و اینجاست که یک تله رایج وجود دارد: اگر شما با داد زدن، دویدن دنبالش یا هر واکنش دیگری پاسخ دهید، توله سگ یاد میگیرد که گاز گرفتن اسباب جلب توجه شماست. حتی یک توبیخ ساده هم برای او پیروزی محسوب میشود! در نتیجه این رفتار تکرار و تشدید میشود.
۴. یادگیری کنترل فشار گاز
در طبیعت، توله سگها در کنار خواهر و برادرهایشان یاد میگیرند که تا چه حد میتوانند فشار وارد کنند. وقتی دو توله سگ با هم بازی میکنند و یکی گاز محکمی میگیرد، دیگری ناله میکند و بازی متوقف میشود. این تجربه تکرارشونده به توله سگ میآموزد که گاز محکم = پایان بازی.
اما وقتی توله سگی در سن ۸ تا ۱۰ هفتگی از خواهر و برادرهایش جدا میشود و وارد خانه شما میشود، این معلمان طبیعی را از دست میدهد. او همان رفتارها را روی شما، روی فرزندانتان و روی وسایل خانه تکرار میکند، اما بدون هیچ معیار اندازهگیری.
بنابراین این وظیفه شماست که با صبر و تکرار این مرز را به او بیاموزید.
راهکارهای عملی برای کاهش گاز گرفتن توله سگ
روش اول: هدایت به اسباببازی مجاز (مؤثرترین روش)
بهجای گفتن «نه» و تنبیه، یک جایگزین مناسب ارائه دهید. هر بار که توله سگتان شروع به گاز گرفتن چیز ممنوعی کرد:
۱. آرام بگویید «نه»
۲. فوراً یک اسباببازی مجاز جلوی او بگذارید
۳. وقتی شروع به جویدن اسباببازی کرد، تشویقش کنید
این روش «هدایت مثبت» نام دارد و بسیار مؤثرتر از تنبیه است. توله سگ به زودی میفهمد که جویدن اسباببازی = جایزه، اما جویدن چیزهای ممنوع = بیتوجهی.
روش دوم: غنیسازی محیط و تحریک ذهنی
برای کاهش کسالت و اضافهانرژی توله سگ، محیطش را غنی کنید:
بازیهای فکری: پازلهای غذایی که توله سگ باید برای رسیدن به خوراکی تلاش کند
بازیهای بویایی: غذا را در گوشههای مختلف پنهان کنید تا پیدایشان کند
آموزش دستورات ساده: حتی ۵ دقیقه آموزش روزانه، انرژی ذهنی زیادی مصرف میکند
اسباببازیهای چرخشی: هر چند روز یکبار اسباببازیهای متفاوتی در دسترس بگذارید تا همیشه تازگی داشته باشد
روش سوم: اسباببازیهای سرد برای دوره دندان درآوردن
اگر توله سگتان در دوره دندان درآوردن (۳ تا ۶ ماهگی) است:
- اسباببازیهای لاستیکی یا طنابهای مخصوص سگ تهیه کنید
- آنها را برای ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در فریزر بگذارید
- سرما التهاب لثه را به سرعت تسکین میدهد
این کار ساده تأثیر چشمگیری در کاهش گاز گرفتن در این دوره دارد.
روش چهارم: مدیریت محیط
در طول این دوره، مدیریت فیزیکی محیط به همان اندازه آموزش اهمیت دارد:
- کفشها و لباسها را در کمد نگه دارید
- کابلهای برق و شارژرها را از دسترس دور کنید
- ریموتکنترل، عینک و سایر وسایل کوچک را بالا بگذارید
- اگر نمیتوانید نظارت کنید، از قفس یا پلیپن استفاده کنید
روش پنجم: آموزش واکنش به درد
این روش را از طبیعت الهام بگیرید: وقتی توله سگ دستتان را محکم گاز گرفت، ناله کوتاهی بکنید (مثل «آخ!») و بلافاصله بازی را متوقف کنید. بعد از چند ثانیه، بازی را دوباره شروع کنید.
با تکرار این کار، توله سگ میفهمد که گاز محکم = پایان لحظه خوش. این همان چیزی است که برادر و خواهرهایش به او یاد میدادند.
چه زمانی نگران شویم؟
گاز گرفتن در توله سگها تا ۷ تا ۸ ماهگی طبیعی است. اما اگر موارد زیر را مشاهده کردید، با یک مربی سگ یا دامپزشک مشورت کنید:
- گاز گرفتن همراه با رشد و گله کردن پس از ۶ ماهگی
- حملههای ناگهانی بدون هیچ دلیلی
- افزایش شدت گاز گرفتن بهجای کاهش
- نشانههای ترس شدید یا اضطراب
جمعبندی
گاز گرفتن در توله سگها نه نشانه پرخاشگری است و نه عیب شخصیتی. این رفتار بخشی طبیعی و ضروری از رشد آنهاست. چهار دلیل اصلی عبارتند از: کشف محیط، تسکین درد دندان درآوردن، تخلیه انرژی، و یادگیری حد و مرزها.
با رویکرد صبورانه، هدایت مثبت، و غنیسازی محیط میتوانید این دوره گذرا را با آرامش پشت سر بگذارید. به یاد داشته باشید که مجازات و تنبیه نهتنها مؤثر نیست، بلکه میتواند رابطه اعتماد شما با توله سگ را آسیب بزند.