به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ تکنیک «بوریتو» یا حولهپیچ کردن سگ یکی از روشهای رفتاری کمتهاجمی برای مدیریت استرس، انجام معاینات ساده، کوتاه کردن ناخن و مصرف دارو در منزل است. این روش بر پایه اصول فشار عمقی ملایم (Deep Pressure Stimulation) عمل میکند؛ مشابه اثری که در جلیقههای آرامبخش مانند Thundershirt مشاهده میشود. در این مقاله، بهصورت علمی و سئو شده، نحوه آموزش صحیح بوریتو به سگ، موارد کاربرد، مزایا، محدودیتها و نکات ایمنی را بررسی میکنیم.
بوریتو یا حولهپیچ چیست؟
بوریتو تکنیکی است که در آن بدن سگ (بهجز سر) با یک حوله یا پتوی نازک و نرم بهطور ایمن پیچیده میشود تا:
- تحریکات محیطی کاهش یابد
- حرکات ناگهانی محدود شود
- احساس امنیت و مهار کنترلشده ایجاد شود
- احتمال آسیب به حیوان یا صاحب کاهش یابد
این روش در دامپزشکی رفتاری برای سگهای مضطرب یا حساس به لمس توصیه میشود، بهویژه در اقدامات کوتاهمدت خانگی.
مبنای علمی: چرا فشار عمقی اثر آرامبخش دارد؟
فشار یکنواخت و ملایم روی بدن میتواند:
- فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک (پاسخ جنگ/گریز) را کاهش دهد
- تحریک سیستم پاراسمپاتیک را افزایش دهد
- ضربان قلب و تنفس را متعادلتر کند
- ترشح هورمونهای استرس را کاهش دهد
به همین دلیل، فشار کنترلشده در بسیاری از گونهها اثر آرامبخش نشان داده است.
موارد کاربرد بوریتو در سگها
- کوتاه کردن ناخن
- تمیز کردن گوش
- چکاپ پوستی یا بررسی زخمهای سطحی
- خوراندن دارو
- انتقال سگ مضطرب به باکس حمل
توجه: بوریتو جایگزین آموزش رفتاری بلندمدت نیست، بلکه یک ابزار مدیریتی کوتاهمدت است.
آموزش گامبهگام بوریتو به سگ
1- آمادهسازی محیط
- محیط آرام و بدون سر و صدا انتخاب کنید.
- از حوله نرم، تمیز و متناسب با جثه سگ استفاده کنید.
- قبل از شروع، سگ را با تشویقی آرام کنید.
2- ایجاد تداعی مثبت
- اجازه دهید سگ حوله را بو بکشد.
- به ازای هر تماس آرام با حوله، تشویقی بدهید.
- هدف: ایجاد ارتباط مثبت قبل از پیچیدن.
3- نحوه پیچیدن صحیح
- حوله را روی سطح صاف پهن کنید.
- سگ را در مرکز حوله قرار دهید (سر بیرون بماند).
- یک سمت حوله را روی بدن جمع کنید و زیر بدن قرار دهید.
- سمت دیگر را بهطور متقاطع بپیچید.
- قسمت انتهایی حوله را زیر بدن فیکس کنید تا شل نشود.
پیچش باید محکم اما نه سفت باشد. سگ باید بتواند بهراحتی نفس بکشد.
4- زمانبندی کوتاه
در جلسات اولیه، بیش از ۳۰–۶۰ ثانیه نگه ندارید. بهتدریج مدت را افزایش دهید.
نشانههای هشدار: چه زمانی نباید ادامه داد؟
اگر سگ موارد زیر را نشان دهد، فوراً متوقف کنید:
- نفسنفس شدید
- تقلا و حرکات خشونتآمیز
- صدای ناله یا جیغ
- تغییر رنگ لثه
- علائم تهاجمی شدید
در سگهای با مشکلات تنفسی، قلبی یا چاقی شدید، قبل از استفاده از بوریتو با دامپزشک مشورت شود.
اشتباهات رایج در حولهپیچ کردن سگ
- پیچیدن بیش از حد سفت
- پوشاندن کامل سر
- استفاده از اجبار بدون آمادهسازی ذهنی
- طولانی کردن بیش از حد زمان
- استفاده در سگهای دارای سابقه ترومای شدید بدون مشاوره رفتاری
آیا بوریتو برای همه سگها مناسب است؟
خیر. سگهایی که:
- سابقه ترومای فیزیکی دارند
- به لمس بسیار حساس هستند
- پرخاشگری شدید نشان میدهند
نیازمند برنامه اصلاح رفتار تخصصی هستند.
نکات حرفهای برای موفقیت بیشتر
- از تقویت مثبت استفاده کنید
- جلسات کوتاه و منظم داشته باشید
- هرگز از بوریتو بهعنوان تنبیه استفاده نکنید
- پس از هر جلسه، تجربه را با تشویقی یا بازی مثبت تمام کنید
جمعبندی
آموزش بوریتو یا حولهپیچ کردن سگ، اگر بهدرستی و با رعایت اصول علمی انجام شود، میتواند روشی ایمن و مؤثر برای مدیریت موقعیتهای استرسزا باشد. این تکنیک باید با تقویت مثبت، زمانبندی مناسب و توجه به وضعیت سلامت حیوان همراه باشد تا نهتنها ایمن بلکه برای سگ قابلپذیرش باشد.