نصب لانهپرنده در باغ یا حیاط، یکی از بهترین راهها برای کمک به پرندگان و لذت بردن از تماشای جوجهآوری آنهاست. با این حال، برای بسیاری از افراد این تجربه با ناامیدی همراه میشود: لانهپرنده سالها سر جایش است، اما هیچ پرندهای آن را انتخاب نمیکند.
واقعیت این است که خالی ماندن لانهپرنده معمولاً اتفاقی نیست و اغلب به چند اشتباه رایج برمیگردد. در ادامه، مهمترین دلایل عدم استقبال پرندگان از لانهپرنده و راهکارهای ساده برای رفع آنها را بررسی میکنیم.
۱. شکل و طراحی لانهپرنده مناسب نیست
همه لانهپرندههایی که در بازار عرضه میشوند، الزاماً برای استفاده واقعی پرندگان طراحی نشدهاند. برخی از آنها بیشتر جنبه تزئینی دارند و نیازهای طبیعی پرندگان را برآورده نمیکنند.
مشکلات رایج در طراحی لانهپرنده:
- اندازه بیش از حد کوچک یا عمق ناکافی
- استفاده از پلاستیک یا فلز
- وجود نشیمنگاه زیر سوراخ ورودی (که دسترسی شکارچیان را آسانتر میکند)
پرندگان مختلف، سلیقههای متفاوتی دارند. برخی گونهها مانند سینهسرخها و گنجشکها در حفرهها لانه میسازند، برخی نیمهحفرهای هستند و بعضی دیگر مانند مرغسیاه یا توکا اصولاً لانهپرنده بسته را نمیپذیرند.
برای افزایش شانس موفقیت، بهتر است لانهپرنده را بر اساس پرندگانی انتخاب کنید که قبلاً در باغ یا منطقه خود دیدهاید.
بهترین متریال لانهپرنده
- چوب طبیعی و بدون مواد شیمیایی
- عایق مناسب در برابر گرما و سرما
- رنگهای طبیعی و خنثی (قهوهای، سبز ملایم، خاکی)
۲. لانهپرنده دیر نصب شده است
زمان نصب لانهپرنده اهمیت زیادی دارد. بسیاری از پرندگان از اواخر زمستان شروع به جستوجوی محل مناسب برای لانهسازی میکنند.
بهترین زمان نصب:
- از اواسط زمستان تا نهایتاً پایان بهمن یا اوایل اسفند
اگر لانهپرنده در اواخر بهار یا تابستان نصب شود، اغلب پرندگان قبلاً مکان دیگری را انتخاب کردهاند.
۳. محل نصب لانهپرنده نامناسب است
حتی بهترین لانهپرنده هم اگر در جای اشتباه نصب شود، بدون استفاده باقی میماند. پرندگان به امنیت و آرامش بسیار حساساند.
لانهپرنده نباید:
- در محلهای پررفتوآمد یا پر سر و صدا باشد
- در دسترس گربهها و شکارچیان قرار گیرد
- در معرض باد شدید، باران مستقیم یا آفتاب سوزان باشد
- خیلی نزدیک به زمین یا چراغهای مصنوعی نصب شود
محل ایدهآل نصب لانهپرنده
- ارتفاع حداقل ۱٫۷۵ تا ۲ متر از سطح زمین
- جهت ورودی رو به شرق یا جنوبشرق
- محیطی آرام با دید نسبتاً باز
- بدون شاخه یا دیوار نزدیک ورودی
- نصب محکم و کمی مایل رو به پایین برای خروج آب باران
همچنین اگر چند لانهپرنده نصب میکنید، فاصله آنها باید حداقل ۱۰ متر باشد و از دانخوریها و آبخوریها فاصله داشته باشند.
۴. لانهپرنده تمیز نشده است
اگر لانهپرنده در سال قبل مورد استفاده قرار گرفته باشد، بقایای لانه، فضولات و انگلها میتوانند پرندگان جدید را فراری دهند.
اقدامات ضروری:
- تخلیه کامل لانه در پاییز
- شستوشو با آب داغ و مقدار کمی سرکه سفید
- استفاده از دستکش هنگام تمیزکاری
- خشک شدن کامل پیش از نصب مجدد
برای افزایش دوام چوب، میتوان از روغن بزرک (روغن کتان) استفاده کرد، اما رنگ، لاک، سم یا حشرهکش کاملاً ممنوع است.
۵. وجود غذا یا آب داخل لانهپرنده
برخلاف تصور رایج، لانهپرنده محل تغذیه نیست.
قرار دادن دانه، آب یا چربی داخل لانه:
- باعث آلودگی
- افزایش خطر بیماری
- جذب حشرات و شکارچیان
دانخوری و آبخوری باید چند متر دورتر از لانهپرنده قرار داده شوند و فقط در فصلهای مناسب استفاده شوند.
۶. اشغال لانهپرنده توسط حیوانات دیگر
گاهی لانهپرنده توجه موجودات دیگری را جلب میکند:
- جوندگان کوچک مانند موش جنگلی
- یا حتی لانهسازی زنبور
این موضوع طبیعی است. بسیاری از این حیوانات فقط چند ماه از سال از لانه استفاده میکنند. پس از ترک آن، با تمیزکاری مناسب، لانه میتواند سال بعد دوباره میزبان پرندگان شود.
جمعبندی
خالی ماندن لانهپرنده معمولاً نشانه بیعلاقگی پرندگان نیست، بلکه نتیجه چند اشتباه ساده در انتخاب، نصب یا نگهداری آن است.
با انتخاب مدل مناسب، نصب در زمان و مکان درست، رعایت اصول بهداشتی و صبر، احتمال اینکه در فصل آینده شاهد جوجهآوری پرندگان در باغ خود باشید، بهمراتب بیشتر خواهد شد.