به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ بازی با سگها نقش بسیار مهمی در سلامت جسمی و روانی آنها دارد. یکی از رایجترین و محبوبترین بازیها، بازی کششی یا طنابکشی (Tug of War) است. با این حال، این بازی همیشه با یک نگرانی قدیمی همراه بوده:
آیا طنابکشی باعث پرخاشگری، سلطهجویی یا بدرفتاری در سگ میشود؟
پاسخ کوتاه این است: نه لزوماً.
اما پاسخ دقیقتر به عوامل مختلفی مانند شیوه انجام بازی، قوانین حاکم بر آن و شخصیت خود سگ بستگی دارد.
بازی طنابکشی چیست؟
در بازی طنابکشی، سگ و صاحب او (یا سگ دیگر) دو سر یک اسباببازی مقاوم را گرفته و بهنوبت آن را میکشند. این بازی مزایای متعددی دارد:
- تخلیه انرژی و افزایش قدرت بدنی سگ
- تقویت عضلات فک، گردن، شانهها و اندامها
- افزایش تمرکز و انگیزه ذهنی
- ایجاد تعامل و هیجان مثبت
به همین دلیل، سالهاست از این بازی برای تقویت رابطه بین سگ و صاحبش استفاده میشود. البته این بازی میتواند به دو شکل انجام شود:
یا با قوانین آموزشی مشخص، یا بهصورت کاملاً آزاد و بدون کنترل.
چرا بعضیها میگویند طنابکشی باعث پرخاشگری میشود؟
برخی صاحبان سگ و حتی بعضی مربیان سنتی، نسبت به این بازی هشدار میدهند و دلایل زیر را مطرح میکنند:
1. تقویت رفتار سلطهجویانه
اگر سگ همیشه برنده بازی باشد و هیچ قانونی رعایت نشود، ممکن است حس کنترل یا برتری پیدا کند.
2. افزایش بیشازحد هیجان
طنابکشی میتواند باعث ترشح آدرنالین شود و اگر مدیریت نشود، به گاز گرفتن، غرغر یا هیجان کنترلنشده منجر گردد.
3. خطر گاز گرفتن ناخواسته
حتی سگهای آرام ممکن است هنگام هیجان، بهطور تصادفی دست صاحب خود را گاز بگیرند.
4. شکلگیری الگوی تقابلی
برخی سگها ممکن است بازی را با «درگیری» اشتباه بگیرند و این رفتار را به تعامل با سگها یا انسانهای دیگر تعمیم دهند.
این نگرانیها باعث شده برخی افراد بهطور کامل از طنابکشی اجتناب کنند.
نظر دامپزشکان و متخصصان رفتارشناسی سگ
بیشتر دامپزشکان رفتارشناس و مربیان علمی سگ با این دیدگاه مخالفاند و معتقدند:
- طنابکشی بهتنهایی باعث پرخاشگری نمیشود
- سگ متعادل و آرام، صرفاً با این بازی پرخاشگر نخواهد شد
- بازی میتواند ابزاری برای آموزش کنترل هیجان و قدرت گاز گرفتن باشد
- شیوه هدایت بازی مهمتر از خود بازی است
مطالعات رفتاری نشان میدهد سگهایی که در محیطی با قوانین شفاف، ثبات رفتاری و تعامل مثبت رشد میکنند، بهندرت دچار پرخاشگری ناشی از بازی میشوند.
چگونه طنابکشی را بهصورت ایمن انجام دهیم؟
1. قوانین مشخص داشته باشید
- سگ باید فرمان «رها کن» را یاد بگیرد
- در صورت گاز گرفتن دست یا رفتار تهدیدآمیز، بازی فوراً متوقف شود
- صاحب سگ باید آرام، قاطع و بدون خشونت رفتار کند
2. اسباببازی مناسب انتخاب کنید
- طناب یا اسباببازی مقاوم و متناسب با اندازه فک سگ
- اجتناب از وسایل شکننده یا خیلی کوچک
- اسباببازی طنابکشی فقط مخصوص بازی باشد، نه جویدن روزانه
3. مدت و شدت بازی را کنترل کنید
- هر نوبت بازی ۵ تا ۱۰ دقیقه کافی است
- مخصوصاً در تولهها و سگهای پرهیجان
- وقفههای کوتاه برای کاهش هیجان بسیار مفید است
4. زبان بدن سگ را زیر نظر بگیرید
نشانههای هشدار:
- خشکی بدن
- غرغر مداوم
- نپذیرفتن فرمان رها کردن
در این شرایط، بهتر است بازی متوقف شود و بعداً در حالت آرام ادامه یابد.
فواید طنابکشی در صورت اجرای صحیح
اگر این بازی درست مدیریت شود، مزایای قابلتوجهی دارد:
- تقویت عضلات و آمادگی جسمانی
- آموزش کنترل فشار فک
- افزایش تمرکز و تحریک ذهنی
- تقویت رابطه عاطفی سگ و صاحب
- کمک به مدیریت هیجان و انرژی اضافی
در واقع، طنابکشی میتواند یک ابزار آموزشی مؤثر باشد، نه یک عامل خطر.
چه زمانی بهتر است از طنابکشی پرهیز کنیم؟
در برخی شرایط خاص، احتیاط ضروری است:
- تولهسگهای خیلی کمسن (زیر ۳ ماه)
- سگهایی با سابقه پرخاشگری یا مالکیت افراطی
- سگهای مضطرب یا بسیار استرسی
- هنگام حضور کودکان یا افراد ناآشنا با رفتار سگ
در این موارد، انتخاب بازیهای جایگزین منطقیتر است.
جایگزینهای مناسب برای طنابکشی
اگر این بازی برای سگ شما مناسب نیست، گزینههای زیر پیشنهاد میشود:
- بازی پرتاب و آوردن توپ
- بازیهای فکری و پازلهای غذایی
- تمرینات آگلیتی و مسیرهای حرکتی
- پیادهرویهای طولانی و فعال
این فعالیتها هم انرژی سگ را تخلیه میکنند و هم از بروز رفتارهای منفی جلوگیری میکنند.
جمعبندی نهایی
باور اینکه بازی طنابکشی ذاتاً باعث پرخاشگری سگ میشود، تا حد زیادی نادرست است.
آنچه اهمیت دارد، نحوه آموزش، چارچوب بازی و شناخت شخصیت سگ است.
اگر طنابکشی با قوانین روشن، اسباببازی مناسب و نظارت صحیح انجام شود، نهتنها خطرناک نیست، بلکه یکی از بهترین بازیها برای تقویت جسم، ذهن و رابطه عاطفی با سگ محسوب میشود.