به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ برخی رفتارهای گربهها ممکن است در نگاه اول عجیب یا حتی بامزه به نظر برسند، اما بعضی از آنها میتوانند زنگ خطری برای سلامت جسمی یا روانی حیوان باشند. خوابیدن گربه داخل جعبه خاک (لِتری باکس) یکی از همین رفتارهاست که معمولاً نشانهای از ناراحتی، استرس یا وجود یک مشکل زمینهای است.
در ادامه، مهمترین دلایل این رفتار و راهکارهای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
1. خوابیدن در خاک بهدلیل کمبود راحتی و آسایش
یکی از سادهترین دلایل خوابیدن گربه در خاک، نامناسب بودن محل استراحت او است. اگر محیط بیش از حد سرد، گرم، شلوغ یا ناآرام باشد، گربه ممکن است جعبه خاک را بهعنوان مکانی امنتر و آرامتر انتخاب کند.
راهکارها:
- استفاده از جای خواب نرم، گرم و متناسب با اندازه گربه
- فراهم کردن محلهای مرتفع (مانند قفسه یا درخت گربه) که حس امنیت بیشتری ایجاد میکنند
- اگر گربه خودش مکانی را انتخاب کرده، با اضافه کردن بالش یا پتو آن را راحتتر کنید
- در زمستان، جای خواب را نزدیک منابع گرمایی امن قرار دهید
- در تابستان، امکان دسترسی به فضای خنک و با تهویه مناسب فراهم شود
- از قرار دادن جای خواب در مسیر رفتوآمد، کنار پنجرههای پر باد یا نقاط پر سر و صدا خودداری کنید
2. استرس، اضطراب و ناراحتی روحی گربه
گربهها برای احساس امنیت، بهشدت به بوهای آشنا وابستهاند. آنها با مالیدن بدن به اشیاء، خراشیدن سطوح یا حتی ادرار کردن در نقاط خاص، محیط را با فرومونهای خود نشانهگذاری میکنند.
خاک توالت، یکی از قویترین منابع بوی شخصی گربه است. بنابراین خوابیدن در لیتیرباکس میتواند تلاشی برای آرامسازی خود و کاهش استرس باشد.
عوامل استرسزا:
- ورود به خانه جدید (بهویژه در بچهگربهها)
- جابهجایی منزل
- تغییر ناگهانی برنامه روزانه صاحب
- ورود نوزاد، حیوان جدید یا حتی فوت یکی از اعضای خانواده
- بارداری و نزدیک شدن به زایمان در گربه ماده
پیشگیری:
- ایجاد محیطی غنی از تحریک ذهنی و فیزیکی (اسباببازی، اسکرچر، درخت گربه)
- اختصاص یک فضای آرام و امن برای استراحت
- حفظ ثبات در برنامه غذایی و زمانی گربه
- استفاده از فرومونهای آرامبخش یا مکملهای گیاهی (با مشورت دامپزشک)
3. احتمال وجود مشکل جسمی یا بیماری
در برخی موارد، خوابیدن گربه در خاک میتواند نشانهای از درد یا بیماری باشد.
بیماریهای احتمالی:
- مشکلات دستگاه ادراری (عفونت، سنگ یا کریستال)
- اختلالات گوارشی (یبوست، دلدرد، مسمومیت)
اگر این رفتار همراه با علائم زیر باشد، مراجعه فوری به دامپزشک ضروری است:
- ناله یا زور زدن هنگام ادرار یا دفع
- کاهش یا افزایش اشتها
- استفراغ
- بیحالی یا پرخاشگری
- تغییر الگوی خواب
در گربههای مسن، این رفتار ممکن است بهدلیل اختلالات شناختی و گیجی مرتبط با افزایش سن نیز مشاهده شود.
4. مدیریت صحیح جعبه خاک برای پیشگیری از این رفتار
نحوه مدیریت لیتیرباکس نقش بسیار مهمی در پیشگیری از رفتارهای نامطلوب دارد.
تعداد مناسب:
- به ازای هر گربه یک جعبه خاک + یک عدد اضافه
- در خانههای چندطبقه، حداقل یک لیتیرباکس در هر طبقه
محل قرارگیری:
- برخلاف تصور رایج، خاک گربه نباید در مکان کاملاً مخفی و بسته باشد
- محل باید قابل دسترس، آرام و بدون مزاحمت باشد
اندازه و طراحی:
- جعبه باید بهاندازهای باشد که گربه بتواند بهراحتی بچرخد
- برای گربههای بزرگ، لیتیرباکسهای کوچک مناسب نیستند
نظافت:
- جمعآوری روزانه ادرار و مدفوع
- شستوشوی دورهای با آب ولرم و صابون ملایم یا سرکه سفید
- اجتناب کامل از مواد شوینده قوی مانند وایتکس
نوع خاک:
- هر گربه ترجیح خاص خود را دارد
- خاکهای معطر ممنوع هستند، زیرا بوی قوی میتواند باعث استرس و رفتارهای ناهنجار شود
جمعبندی
خوابیدن گربه در جعبه خاک، رفتاری طبیعی و بیدلیل نیست. این رفتار معمولاً پیامی درباره ناراحتی محیطی، استرس روانی یا مشکل جسمی دارد. با بهبود شرایط زندگی، مدیریت درست لیتیرباکس و توجه به تغییرات رفتاری، میتوان از بروز این مشکل جلوگیری کرد. در صورت تداوم رفتار، مشاوره با دامپزشک بهترین اقدام است.