به گزارش «سرویس دام، طیور و آبزیان» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور، آبزیان و حیوانات خانگی»؛ پرورش گوسفند به دو روش «داشتی» و «پرواری» انجام میشود که هرکدام مزایا، معایب و ساختار اقتصادی متفاوتی دارند. اما در شرایط فعلی اقتصاد دامپروری ایران، کدام روش سودآورتر است؟ در این مقاله به بررسی دقیق این دو روش میپردازیم.
تعریف گوسفند داشتی و پرواری
گوسفند داشتی: به دامهایی گفته میشود که با هدف نگهداری بلندمدت برای تولید بره، شیر، پشم یا اصلاح نژاد پرورش مییابند. معمولاً گلههای داشتی شامل میش (ماده)، قوچ (نر) و برهد هستند.
گوسفند پرواری: در این روش، برهها پس از شیرگیری در مدت حدود ۳ تا ۵ ماه با تغذیه متمرکز وزن میگیرند تا برای فروش به بازار گوشت آماده شوند.
مقایسه شاخصهای اقتصادی
شاخصها |
پرورش داشتی |
پرواربندی گوسفند |
دوره بازگشت سرمایه |
بلندمدت (۱۲ تا ۱۸ ماه) |
کوتاهمدت (۳ تا ۵ ماه) |
نیاز سرمایه اولیه |
بالا |
متوسط |
هزینه خوراک روزانه |
نسبتاً بالا |
بالا ولی در بازه کوتاهتر |
ریسک تلفاتی |
بالا (زایش، بیماری، برهمردگی) |
نسبتاً پایین |
درآمد اصلی |
فروش بره، پشم، شیر و... |
فقط از فروش گوشت |
سود خالص بهازای هر رأس |
کمتر ولی پایدار در بلندمدت |
بیشتر ولی وابسته به قیمت بازار |
مناسب برای |
دامدارانی با زمین و چراگاه |
دامدارانی با سرمایه در گردش |
مزایا و معایب هر روش
مزایای پرورش داشتی:
- تأمین گوسفند موردنیاز بازار در بلندمدت
- قابلیت اصلاح نژاد و بهبود ژنتیکی گله
- امکان درآمدزایی چندمنظوره (پشم، شیر، بره)
معایب پرورش داشتی:
- نیاز به مدیریت پیچیدهتر (زایش، جفتگیری، تغذیه دورهای)
- ریسک بالاتر در شرایط خشکسالی یا بیماری
- نیاز به تخصص بالا در نگهداری
مزایای پرواربندی:
- دوره بازگشت سریع سرمایه
- مدیریت سادهتر نسبت به سیستم داشتی
- امکان فروش سریع در زمان افزایش قیمت گوشت
معایب پرواربندی:
- وابستگی بالا به قیمت نهادهها و بازار گوشت
- نداشتن پایداری تولید در بلندمدت
- نبود مزایای ژنتیکی و اصلاح نژادی
بررسی سودآوری در شرایط اقتصادی ۱۴۰۴
در سال ۱۴۰۴، با افزایش قیمت نهادههای دامی و کاهش دسترسی به علوفه طبیعی، هزینههای خوراک در هر دو روش افزایش یافته است. اما پرواربندی همچنان بهدلیل بازگشت سریع سرمایه و نقدشوندگی بالا برای دامدارانی که سرمایه در گردش دارند، سودآورتر تلقی میشود. در مقابل، پرورش داشتی برای دامدارانی که به مراتع دسترسی دارند و بهدنبال سود بلندمدت هستند، انتخاب بهتری خواهد بود.
نتیجهگیری
انتخاب بین پرورش داشتی یا پرواربندی گوسفند به شرایط اقتصادی، هدف دامدار، میزان سرمایه اولیه و منابع در دسترس بستگی دارد. اگر بهدنبال سود سریع و کوتاهمدت هستید، پرواربندی گزینه بهتری است؛ اما اگر زمین کشاورزی و مرتع در اختیار دارید و میخواهید پایهگذار یک گله مولد و سودده در بلندمدت باشید، پرورش داشتی انتخاب مناسبتری خواهد بود.