ماکی دام

دام، طیور، آبزیان

کد خبر: 3125
بازدید: 139
تاریخ انتشار: ۱۳۹۸/۷/۲۱ ساعت: 12:50:54 PM

مونو کلسیم فسفات و اهمیت آن برای دام و طیور

مونو کلسیم فسفات ماده ضرورى کلیه مرغدارى و خوراک طیور و همچنین برخى از واحد‌هاى دامدارى و ‏کارخانجات خوراک طیور در کلیه سال مى‌باشد.

مونو کلسیم فسفات و مصرف آن در خوراک دام و طیور

به گزارش «سرویس دام، طیور و آبزیان» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ مونو کلسیم فسفات مورد نیاز بسیارى از صنایع دام و طیور- صنایع شیمیایى - کاشى وسرامیک و رنگ بوده وبازار ‏هدف آن تقریبا در همه‌جا وجود دارد. اما باتوجه به ارزان بودن محصول هزینه حمل مواد اولیه به مرکز تولید ‏وهزینه حمل به مقصد از فاکتورهاى کلیدى رقابتى آن مى‌باشد‎.‎

مونو کلسیم فسفات ماده ضرورى کلیه مرغدارى و خوراک طیور و همچنین برخى از واحد‌هاى دامدارى و ‏کارخانجات خوراک طیور در کلیه سال مى‌باشد. این ماده در حال حاضر 100 درصد تولید داخل بوده و توسط ‏حدود 25 واحد فعال در کشور عرضه مى‌شود. و تولید آن در استان فارس که داراى منابعى غنى از کربنات ‏کلسیم را دارا است و نیز بازار مصرف مناسبى وجود دارد رونق دارد. بهاى فروش مونو کلسیم فسفات در پایان ‏سال 1384 بین 2900-3100 ریال متغیر بوده است‏‎.‎

شرح فرآیند و فلوچارت تولید مونو کلسیم فسفات

بیشتر بدانیم:

مصرف مونوکلسیم فسفات در تغذیه دام و طیور

محصول مونو کلسیم فسفات از دو ماده مهم اولیه تشکیل مى‌شود‎:‎

الف- اسید فسفریک: این ماده در حال حاضر توسط شرکت بازرگانى پتروشیمى وارد کشور مى‌شود و در اختیار ‏واحد‌هاى تولیدکننده مونو کلسیم فسفات قرار مى‌گیرد. اسید صنعتى وارداتى ابتدا بایستى طى روش‌هاى مختلف ‏عناصر سمى و مصر آن تا حد استاندارد کاهش یافته تا قابلیت استفاده در مونو کلسیم فسفات را داشته باشد که ‏مهمترین آن کاهش میزان فلوئور از 3-2 به حدود2/0-1/0 است‏‎.‎

کنترل مواد نامحلول دانسیته و درصد فسفر از سایر فاکتورهاى کنترلى است که توسط آزمایشگاه انجام مى‌شود‎.‎

ب- کربنات کلسیم: این ماده به صورت سنگ لاشه معدنى از منابع مربوطه استخراج و طى خط پودرسازى به ‏سایز مورد نظر که حدود 300-200 مش است تبدیل مى‌شود. کنترل کیفى این ماده بخصوص از نظر سایز- ‏درصد کلسیم- عناصر مضر مانند اکسید منیزیم و غیره ضرورى است که با انتخاب سنگ مناسب و کنترل ‏آزمایشگاهى صورت مى‌گیرد‎.‎

این دو ماده پس از کنترل‌هاى ویژه وارد مخازن ذخیره مواد اولیه خط مونو کلسیم فسفات گردیده وپس از تنظیمات ‏خاص بصورت پیوسته وارد راکتورهاى مختلف شده و مراحل مختلف فرآیند را تا خشک کردن و دانه‌بندى طى ‏مى‌کند‎.‎

درصد فسفر در خوراک‌هاى مختلف به شرح زیر است‏‎:

جدول 1- درصد فسفر

درصد فسفر قابل جذب درصد فسفر کل منبع
59 7.6 پودر استخوان
74 2.2 پودر ماهى
65 2.9 پودر گوشت
66 6 پودر گوشت واستخوان
55 19.7 دى کلسیم فسفات بدون آب
77 18.1 دى کلسیم فسفات آبدار
74 22.6 مونو کلسیم فسفات
89 21.3 مونو ودى کلسیم فسفات آبدار

جدول 2- فسفر دراستخوان‌هاى طیور گوشتى

فسفر قابل جذب قابل جذب فسفر کل محصول
16/20% 96% 21% مونو کلسیم فسفات
3/15% 85% 20% دى کلسیم فسفات آبدار
11% 55% 18% دى کلسیم فسفات بدون آب
1/9% 65% 14% ترى کلسیم فسفات

بیشتر بدانیم:

نقش مواد معدنی در جیره پرندگان و علائم کمبود آن

عوامل تغذیه‌ای موثر بر مشکلات حرکتی در پرندگان

آجر ليسيدنی ملاس‌دار

منابع تامین فسفر

از سال 1940 نیاز به مکمل‌هاى غیرعالى فسفات در خوراک دام و طیور مورد توجه قرار گرفت و قبل از آن غالباً ‏از پودر استخوان یا فسفریت با فلوئور کم استفاده مى‌شده است. امروز در بیشتر کشورهاى دنیا که تولید دام طیور ‏به شکل صنعتى رواج دارد فسفات‌هاى غیر آلى به منظور تکمیل رژیم غذایى و تامین غذایى مطلوب با هدف رشد ‏سریع‌تر و سالم‌تر حیوان مورد استفاده قرار مى‌گیرد‎.‎

در اغلب کشورهاى توسعه فسفات به صورت فسفریت به کار مى‌رود و یا هیچ‌گونه مکمل معدنى به جیره دام و ‏طیور اضافه نمى‌شود در بین مکمل‌هاى غیر آلى فسفاته دى کلسیم فسفات و یا منوکلسیم فسفات متداول‌تر از دیگر ‏منابع فسفات است ولى در ایلات متحده بیشتر ترکیب این دو به صورت حدود 65% دى و 35% منو که ‏اصطلاحاً دى فس گفته مى‌شود استفاده مى‌گردد‎.‎

ولى آنچه که از نظر متخصصین تغذیه داراى اهمیت است میزان فسفر قابل جذب در فرآورده است تولیدکنندگان ‏منو و یا دى کلسیم فسفات در دنیا غالباً فسفر مورد نیاز را از سه منبع زیر تامین مى‌کنند‎:‎

الف) سنگ فسفات (مواد معدنى فسفاتات به صورت آپاتیت، فسفریت، گوانو‎)

ب) استخوان و ضایعات دامى

ج) اسید فسفریک

در مورد بند الف که مى‌توان اصطلاحاً آن را روش مستقیم گفت، تولیدکنندگان با استفاده از تکنولوژى وسیع و ‏پیچیده با استفاده از کمى سنگ فسفات در کنار شیر آهک و یک پروسه نسبتاً طولانى شیمیایى ـ فیزیکى ‏فرآورده‌هاى مختلفى از جمله دى کلسیم فسفات تولید مى‌کند سیستم به گونه‌اى طراحى شده که عناصر سمى و ‏سنگین و مزاحم در مراحل مختلف جدا مى‌گردد این روش بیشتر در کشورهاى پیشرفته که داراى تکنولوژى بالایى ‏هستند مورد استفاده قرار مى‌گیرند‎.‎

در مورد بند ب استفاده از استخوان و دیگر ضایعات دامى که معمولاً در کارخانجات تولید ژلاتین به عنوان منبع ‏فسفر مطرح است. از روش‌هاى متعادل در اروپا امریکا و خصوصاً اروپاى شمالى بوده و سهم عمده‌اى را در تولید ‏فرآورده‌هاى فسفاته دارند باید گفت این روش تکنولوژى خاص خود و مواد اولیه فراوانى نیاز دارد که از ‏کشتارگاه‌ها و مراکز عمده‌ى بسته‌بندى محصولات پروتئینى جمع‌آورى مى‌گردد‎.‎

لازم است اضافه شود براى تهیه پودر استخوان تنها روشى که مورد تایید و قبول متخصصین جدا کردن خاکستر ‏استخوان‌ها و دیگر ضایعات دامى است متاسفانه در ایران استفاده از مواد شیمیایى مانند بنزین و غیره براى ازبین ‏بردن بقایاى گوشت و چربى استخوان‌ها در بعضى از کارگاه‌ها مرسوم شده است که مصرف پودر استخوان تهیه ‏شده با این روش اثرات نامطلوب و بعضاً کشنده براى دام طیور دارد. لیکن در صورتى که خاکستر استخوان‌ها از ‏طریق حرارت دادن (550 درجه در 24 ساعت) تهیه شود و خاکستر به دست آمده تقریباً سفید مایل به خاکسترى ‏بوده و به روش کاملاً استریل و مراقب از عدم آلودگى ثانویه از طریق محیط، جمع‌آورى و بسته‌بندى شود این ‏خاکستر یکى از بهترین منابع تامین فسفر براى دام طیور است‎.‎

در مورد بند ج یعنى استفاده از اسید فسفریک در کنار ترکیبات معدنى به خصوص کربنات‌هاى کلسیم از نوع ‏کلسیت به جهت بهره‌گیرى تکنولوژى نسبتاً ساده تحقیق تنها روش متداول در ایران و بسیارى از کشورها است به ‏عقیده کارشناسان استفاده از اسید فسفریک براى تولید کلسیم فسفات کارى سهل است. به این معنى اگر صرفاً یک ‏ترکیب شیمیایى از اسید فسفریک و مواد معدنى مد نظر باشد کارى است بسیار آسان ولى اگر هدف تولید محصولى ‏باشد که فسفر و کلسیم در یک رابطه صحیح علمى و صنعتى در کنار هم قرار بگیرند و محصول به اصطلاح ارتو ‏فسفات باشد و عناصر سمى و فلوئور آن به حد نرمال و زیر آن برسد از نظر فیزیکى گرانوله باشد کارى است ‏مشکل ولى مقبول‎.‎

چناچه کلسیم فسفات تولیدى که داراى مشخصات ذکر شده در بند ج مى‌باشد در کنار تمام خواصى که مثبتى که ‏کلسیم وفسفر جیره دام وطیور دارند حداقل دو نقش دیگر خواهند داشت که عبارتند از‎:‎

الف- جلوگیرى از مسمومیت‌هاى احتمالى و عوارض بعدى

ب- تامین فسفر و کلسیم مورد نیاز دام و طیور وکمک به جذب سایر مواد موجود در جیره غذایى (کاهش تبدیل ‏ضریب غذایى) و افزایش بازده‎.‎

جدول 3- درصد دى کلسیم فسفات در جیره انواع طیور

انواع طیور درصد دى کلسیم مورد نیاز
(ارتو فسفات)
درصد دى کلسیم فسفات مورد نیاز
(معمولى)
1- مرغ گوشتى حداقل 8/0 درصد حداقل 2/1 درصد
2- مرغ تخمگذار 1 درصد 4/1 درصد
3- مرغ مادر 2/1 درصد 6/1 درصد

ضرورى است درتوضیحاتى در مورد جدول فوق داده شود درصد کلسیم فسفات مورد نیاز طیور با توجه به مواد ‏اولیه به کار رفته در جیره آنها در هر جیره متفاوت است‎.‎

تولید‎ MCP ‎و مقایسه آن با ‎ DCP‎

در ارتباط با تولید مونوکلسیم فسفات لازم به ذکر است که اولاً‎ MCP ‎به اسیدهاى فسفریک کمترى نسبت به‎ DCP ‎نیاز دارد ثانیاً در هنگام تولید‎ MCP ‎گازهاى سمى کمترى تولید مى‌شود (در مقایسه با‎ (DCP ‎ثالثاً پس‌مانده‌هاى ‏زائد و مضر در تولید‎ MCP ‎کمتر است‎.‎

مشخصات مونوکلسیم فسفات

‏- رطوبت حداکثر 2درصد

ـ فسفر کل‎ N‎‏33‏‎ درصد

ـ قابلیت حل در اسیدسیتریک حداقل 99درصد

ـ قابلیت ‏حل در آب 80درصد

ـ فرم: کریستال 6ـ‎ P‎‏2‏O‏5‏‎ ‎‏52‏‎ ‎درصد و تا 50درصد هم قابل قبول است

ـ گرانول و ‏کریستال هیدراته باشد

ـ مواد غیرمحلول در اسیدکلریدریک کمتر از یک درصد باشد

ـ سدیم‎ Na ‎حداکثر یا ‏کمتر از 1 درصد 

ـ آهن‎ Fe ‎حداکثر یا کمتر از 9/0 درصد 

ـ منیزیم‎ Mg ‎حداکثر یا کمتر از 15/0 درصد ‏‏

ـ سولفات‎ So‎‏4‏‎ ‎حداکثر یا کمتر 15/0 درصد 

ـ کلر حداکثر یا کمتر از 05/0 درصد 

ـ منگنز‎ Mn ‎حداکثر ‏یا کمتر از 02/0 درصد 

ـ کلسیم کل مساوى یا بیشتر از 15/0 درصد 

ـ آرسینک‎ As ‎حداکثر 8 میلى‌گرم در ‏کیلوگرم‎ (PPM) ‎‏

ـ نیتریت‎ No‎‏2‏‎ ‎حداکثر 15 میلى‌گرم 

ـ جیوه‎ Hg ‎حداکثر 1/0 میلى گرم 

ـ سرب و ‏فلزات سنگین حداکثر 30 میلى‌گرم 

ـ فلوئور حداکثر 2/0 درصد یا کمتر‏

باتوجه به اجزاى تشکیل‌دهنده مونوکلسیم فسفات و همچنین با توجه به میزان فسفر در مونوکلسیم فسفات به میزان ‏‏5/22 درصد و در دى کلسیم فسفات به مقدار 18 درصد و همچنین ضریب هضمى مونوکلسیم فسفات به مقدار 85 ‏درصد و در دى کلسیم فسفات به میزان 69 درصد هر واحد دى کلسیم فسفات معادل 7/0 مونو کلسیم فسفات ‏مى‌باشد. باتوجه به کیفیت و حجم و وزن کمتر مونوکلسیم فسفات از نظر حمل و نقل خرید مونو کلسیم فسفات ‏بجاى دى کلسیم فسفات در صورتى که داراى مشخصات بالا باشد توصیه مى‌شود‎.‎

منبع: بازار بزرگ کشاورزی ایران  


نام:
پست الکترونیک:
نظر:
*
نظر شما با موفقیت ارسال شد.
نظر شما حداکثر تا 24 ساعت آینده بررسی می شود
ارسال نظر
نظرات حاوی توهین و افترا منتشر نخواهد شد
نظرات به زبانهایی به غیر از زبان فارسی منتشر نخواهد شد
نظرات غیر مرتبط با این خبر منتشر نخواهد شد.
نام:
پست الکترونیک:
نظر:
*
 

عناوین اصلی