به گزارش «سرویس حیوانات خانگی» «ماکی دام - پایگاه خبری صنعت دام، طیور و آبزیان»؛ بسیاری از خانوادهها دوست دارند خانه یا حیاط خود را با گلها و گیاهان زینتی زیباتر کنند؛ اما کمتر کسی میداند که برخی از این گیاهان میتوانند برای حیوانات خانگی - بهویژه سگ و گربه - خطرناک یا حتی کشنده باشند. برخی گیاهان دارای ترکیبات سمی مانند آلکالوئیدها، ساپونینها، گلیکوزیدهای قلبی یا اگزالاتهای نامحلول هستند در صورت جویدهشدن یا بلع، میتوانند باعث مشکلات گوارشی، آسیب کلیوی یا قلبی شوند.
در این مقاله، مهمترین گیاهان سمی برای حیوانات خانگی، علائم مسمومیت، راههای تشخیص و نکات پیشگیری را بهصورت کامل بررسی میکنیم.
چرا برخی گیاهان برای حیوانات خانگی خطرناک هستند؟
ترکیبات طبیعی موجود در گیاهان ممکن است برای خود گیاه نقش دفاعی داشته باشند، اما برای بدن حیوانات خانگی بسیار سمی هستند. برخی از مهمترین سموم گیاهی عبارتاند از:
گلیکوزیدهای قلبی: تأثیر مستقیم بر ریتم قلب
آلکالوئیدها: اثرات عصبی و گوارشی
ساپونینها: تحریک معده و آسیب سلولی
اگزالاتهای کلسیم نامحلول: تورم دهان و حلق
سموم نفروتوکسیک: آسیب به کلیه و نارسایی کلیوی
بنابراین آگاهی صاحبان حیوانات خانگی اهمیت زیادی در پیشگیری از مسمومیت دارد.
۱. لیلیوم - فوقالعاده خطرناک برای گربهها
لیلیومها یکی از کشندهترین گیاهان برای گربه هستند. حتی یک برگ یا مقدار کمی گرده روی موهای گربه میتواند باعث نارسایی حاد کلیه شود.
- علائم
- استفراغ
- بیحالی
- تشنگی شدید
- کاهش ادرار یا قطع ادرار
نکته: سگها نسبت به لیلیوم حساسیت کمی دارند، اما گربهها باید به طور کامل از آن دور باشند.
۲. دیفنباخیا
این گیاه پرطرفدار آپارتمانی حاوی بلورهای اگزالات کلسیم است که باعث تحریک شدید دهان و گلو میشود.
علائم
- ترشح زیاد بزاق
- تورم لبها و زبان
- مشکل در بلع
- استفراغ
۳. آلوئهورا
آلوئه در بسیاری از خانهها دیده میشود، اما ژل بیرونی سالم است و برگ حاوی لاتکس سمی برای حیوانات است.
علائم
- اسهال
- لرزش
- بیحالی
- تغییر رنگ ادرار
۴. گیاه خرزهره
خرزهره حاوی گلیکوزیدهای قلبی است و حتی مقدار بسیار کم آن میتواند باعث مشکلات جدی قلبی در سگ و گربه شود.
علائم
- ریتم نامنظم قلب
- استفراغ
- تشنج
- مرگ ناگهانی در موارد شدید
۵. دیوِیلز آیوی / پتوس
یکی از محبوبترین گیاهان آپارتمانی که حاوی اگزالات کلسیم است.
علائم
- سوزش دهان
- تورم زبان
- استفراغ
- امتناع از غذا
۶. نرگس
پیاز نرگس بیشترین میزان سم را دارد.
علائم
- استفراغ شدید
- اسهال
- لرزش
- افت فشار
۷. سیکاس - بسیار خطرناک
تمام بخشهای گیاه، بهویژه دانهها، شدیداً کبد را نابود میکنند.
علائم
- استفراغ خونآلود
- نارسایی کبد
- تشنج
۸. سنسوریا
این گیاه زیبا حاوی ساپونین است.
علائم
- استفراغ
- اسهال
- بیحالی
۹. فیکوسها
شیره این گیاه باعث التهاب دهان و دستگاه گوارش میشود.
علائم
- التهاب دهان
- استفراغ
- اسهال
۱۰. کالادیوم و آنتوریوم
هر دو گیاه حاوی اگزالات کلسیم هستند و مانند دیفنباخیا خطر تحریک دهانی دارند.
علائم عمومی مسمومیت گیاهی در سگ و گربه
در صورتی که حیوان خانگی شما گیاه سمی خورده باشد، معمولترین علائم عبارتاند از:
- استفراغ یا اسهال
- آبریزش دهان
- تورم دهان و زبان
- بیحالی شدید
- لرزش یا تیک عضلانی
- اختلال در ادرار
- مشکلات تنفسی
- ریتم نامنظم قلب
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه فوری به دامپزشک ضروری است.
نکات پیشگیری
برای جلوگیری از مسمومیت حیوان خانگی:
- گیاهان سمی را از محیط زندگی حیوان حذف کنید
بسیاری از این گیاهان حتی در صورت تماس دهانی خطرناک هستند.
- گیاهان را در ارتفاع بالا یا اتاقهای بسته نگه دارید
بهویژه برای گربهها که توانایی بالا رفتن دارند.
- به جای گیاهان خطرناک، از گیاهان امن استفاده کنید
برخی گیاهان امن برای حیوانات:
- نخل اریکا
- بامبو اصیل
- گل سنگ
- بنفشه آفریقایی
- پلومریا (با احتیاط)
- هنگام خرید گیاه، نام علمی آن را چک کنید
"نامهای رایج" در فروشگاهها ممکن است اشتباه باشند.
نتیجهگیری
وجود گیاهان در محیط خانه مزایای زیادی دارد، اما آگاهی از گیاهان سمی برای سگ و گربه اهمیت حیاتی دارد. برخی گیاهان، مانند لیلیوم یا سیکاس، حتی در مقدار بسیار کم میتوانند کشنده باشند. بنابراین لازم است پیش از انتخاب هر گیاه، اطلاعات علمی آن را بررسی کرده و از ایمنی کامل محیط زندگی حیوان خانگی خود اطمینان حاصل کنید.